Kalyndŏrz  Ślōnzŏka 2018

Kożdo familijo mo swoi świynta: gyburstag, rocznica ślubu, Mszo za zmarłych. Naszo Ślónsko Familijo – my Ślónzoki tyż taki świynta momy, a kej ich świyntujymy wszyjscy we jednyj ferajnie tóż wiymy, że my sóm zjednoczyni, że my sóm stela, że Ślónsk to je nasz hajat – naszo mało ojczyzna. Jes we tych świyntach zapisany nosz ślónski łobyczej, jes naszo históryjo, sóm i ludzie richtik dó’nos zocni, ale kej przestanymy ło te świynta dbać, radówać się nimi, a łó’nich pamiyntać, tóż sie skóńczy nasz łobyczej, naszo históryjo, a zapómnymy, że my sóm Ślónzoki.

Wspólnotę społeczną najbardziej jednoczy wspólne przeżywanie tego co dla nas ważne, co radosne, a czasem bolesne. Te ważne wydarzenia każdy przeżywa i ocenia inaczej, ale ważne byśmy przeżywali je razem, bo wynikają one z naszej wspólnej historii, dzięki temu, dzięki tej łączności ze wspólnotą każdemu z nas łatwiej będzie pozostać sobą – Górnoślązakiem. Chciałbym, aby te daty na co dzień przypominał nam o naszej śląskiej tożsamości, abyśmy byli z niej dumni, abyśmy się nią umieli radować i dzielić i abyśmy w oparciu o nią kształtowali lokalny patriotyzm i odpowiedzialność za tę ziemię, na której żyjemy od setek pokoleń. Poniżej przedstawiam zebrane przeze mnie daty, które nie są może jednakowo ważne dla każdego z nas, ale są ważne dla nas jako wspólnoty.

PLURA MAREK
POSEŁ KU OJRŎPYJSKIMU PARLAMYNTŎWI

Dzień Pamięci o Tragedii Górnośląskiej 1945 roku – ostatnia niedziela stycznia (w 2018r. to 28 stycznia)
obchodzony jest w celu uczczenia koło 90 tys. Ślązaków represjonowanych w latach 1945-48, gdy władze sowieckie i polskie tworzyły obozy, z których deportowano ich do katorżniczej pracy w ZSRR. Znaczna ich część zginęła, lecz pamięć przetrwała i dziś jest kultywowana wraz z rosnącą świadomością śląskiej historii prawdziwej. Ofiary obozów czcimy Marszami Pamięci, a także Mszami Św. w ich intencji.

Dziyń Rodni Mowy /Dzień Języka Ojczystego/ 21 lutego
Jest łón dany na pamióntka tego, iże we 1955r we Bangladeszu zabiyli 5 synków, kierzi sie upóminali, coby ich bengalsko mowa bóła oficyjalnóm godkóm we jeich landzie. Podle UNESCO połowa godki na Ziymie – 3.000 jynzyków zaginie za 2 abo 3 pokolynia. Beztóż cołki świat je za tym, coby kożdyj rodni mowie pómogać. Dlo mie, jako i dlo Wos tóm rodnióm mowom, kiero my wjyni łod łojców i kiero dóma piastujymy, je ślónsko godka.

Rocznica Powstań Śląskich – 2 maja
2 maja 1921 r. wobec niekorzystnych dla Polski propozycji Międzynarodowej Komisji Rządowo-Plebiscytowej wybuchło III Powstanie Śląskie, które spowodowało włączenie do Rzeczpospolitej większej części Górnego Śląska, niż to wynikało z plebiscytowego głosowania ludności urodzonej w tym regionie. Dyktatorem tego, jednego z dwóch w historii Polski zwycięskich powstań, był Adalbert Wojciech Korfanty.

 

Dziyń Bajtla – 1 czerwca

W Międzynarodowym Dniu Dziecka promujemy wśród najmłodszych śląskie gry, zabawy i ślōnskŏ gŏdkã.

 

Msza św. za mniejszości narodowe i etniczne na Górze św. Anny – pierwsza niedziela czerwca (w 2018r. to 3 czerwca)

 

Dziyń Ślōnskij Fany – 15 lipca
15 lipca 1920 r.: w wyniku uchwalenia przez Sejm II Rzeczpospolitej Statutu Organicznego zostało powołane  autonomiczne Województwo Śląskie oraz Sejm i Skarb Śląski. Wniosło ono ogromny wkład przemysłowy i kapitałowy w odradzający się kraj, co stało się podstawą jego rozwoju. Tak postał nasz region w nadziei i radości, że w wolnej Polsce każdy Ślązak będzie czuł się dobrze ze swą tożsamością i mową. Te wartości symbolizują śląskie barwy: złoty orzeł na tle żółto-niebieskiej flagi.

Dni Samorządności Śląskiej – weekend po 15 lipca (w 2018r. to 13 – 15 lipca)
Ustanowione przez Radę Górnośląską dla uczczenia rocznic:
– 17 lipca 1402 r.: we Wrocławiu powstała federacja śląskich księstw piastowskich tworząca w miarę jednolity organizm polityczno-gospodarczy, który można uznać za Sejm Śląski;
– 30 grudnia1849 r.: w Austro-Węgrzech utworzono Ziemię Śląską ze stolicą i Sejmem w Opawie;
– 15 lipca 1920 r. Sejm Rzeczpospolitej uchwalił Statut Organiczny Województwa Śląskiego. Posiadało ono własny parlament (Sejm Śląski) i skarb, a jego autonomia była bardzo szeroka, szczególnie co do organizacji policji i żandarmerii, szkolnictwa ogólnokształcącego i zawodowego, zaopatrzenie ubogich, energii, kolei lokalnych. W 1945 r. Krajowa Rada Narodowa ustawą konstytucyjną zniosła, niezgodnie ze swymi kompetencjami, Statut Organiczny. Marsz jest wyrazem woli zwolenników przywrócenia statusu Województwa Śląskiego sprzed II Wojny oraz osób, które zachęcają obywateli i władze Polski do przyjęcia ustroju federacyjnego dla wszystkich regionów kraju, maksymalizując ich samorządność.

Dziyń Ślōnskij Idyntyfikacyje – Dziyń Ślōnzŏka /Międzynarodowy Dzień Ludności Tubylczej na Świecie/ – 9 sierpnia
Obchody są okazją do podkreślenia różnorodności kultur tubylczych, tak bardzo wzbogacających rodzinę ludzką. Jest to szansa do zwrócenia uwagi na obecną sytuację ludności tubylczej na świecie. Na Śląsku organizuje się różne imprezy, konkursy, debaty i marsze, które są miejscem ekspresji śląskiej tożsamości etnicznej i opartej o nią wspólnoty regionalnej. Jest to święto obecności języka śląskiego, śląskiej tradycji, kultury i obyczajów w Unii Europejskiej, a szczególnie w Polsce, w Niemczech i w Czechach.
Ślōnskŏ tyta – 1 września

Zgodnie ze śląskim zwyczajem tytą, czyli rożkiem z ozdobnego papieru wypełnionego słodyczami obdarowuje się pierwszoklasistów. Ten róg obfitości stał się symbolem edukacji regionalnej na Śląsku.

 

Wspomnienie Św. Jadwigi Śląskiej – 16 października
Patronka Polski i Śląska oraz pojednania polsko-niemieckiego urodziła się i wychowywała w XII w. na zamku Andechs w Bawarii. Wyszła za mąż za śląskiego i wielkopolskiego księcia Henryka I Brodatego. Jadwiga ożywiała religijność Śląska fundując kościoły i sprowadzając duchownych z Niemiec. Pomagała niemieckim osadnikom na Śląsku wspierając rozwój rolnictwa. Rozwijała dopiekę nad ubogimi, fundowała szpitale. Była pełna cech tak bliskich Ślązakom jak skromność i zaangażowanie w pracę oraz spolegliwość ugruntowaną w lokalnej wspólnocie. Dziś jest ona pięknym symbolem śląskiego obyczaju i kultury asymilującej to co piękne i dobre z Niemiec i Polski, choć zawsze trwającej przy własnych, rodzinnych tradycjach.

Oktŏbertref – październik
To radosne święto śląskiej rodziny, wspólnoty i tradycji – naturalny wyraz wartości ważnych dla Ślązaków, czczonych we wspólnej publicznej zabawie.

 

Szczególne zaproszenia w roku 2018

 

Marsz na Zgoda – 27 stycznia 

Katowice – Chorzów – Świętochłowice, zaprasza Ruch Autonomii Śląska

– upamiętnienie Tragedii Górnośląskiej 1945-47

 

Ślōnski Prima Aprilis 1 kwietnia

zaprasza Ślōnsko Ferajna

 

Ślōnski Gŏdy – 1 maja

Chorzów, zaprasza Związek Górnośląski
Święto obchodzone w ramach odpustu w kościele pw. Św. Józefa w górnośląskim parku etnograficznym. Odpustowy kiermasz jest świętem śląskiej kultury i tradycji.

 

Marsz Autonomii – 14 lipca
Katowice, zaprasza Ruch Autonomii Śląska

 

Święto Strojów Ludowych Górnego Śląska – 4 sierpnia 

Katowice, zaprasza Stowarzyszenie Silesius

 

Akcja sprzątania starych, zaniedbanych, śląskich cmentarzy – koniec października

zaprasza Ślōnsko Ferajna

 

Ślōnski Mikołoj – 8 grudnia

Katowice, zaprasza Ślōnsko Ferajna

wizyta ślōnskigo Mikołoja na jarmarku świątecznym w katowickim Nikiszowcu oraz w domach dziecka.

 

Podziel się